Skip to content

Your Ad Here
Home Brain Food Sociology/Anthopology ความเป็นเพื่อนของพุทธกับผีและI and Me ที่มาคั่นกลาง
ความเป็นเพื่อนของพุทธกับผีและI and Me ที่มาคั่นกลาง Print E-mail
Written by ธนารักษ์ ณ ราช   
Monday, 06 July 2009 23:53

ในทางภาษาศาสตร์ความเหมือนของความหมายระหว่าง I กับ Me คือ ฉัน แต่ ฉัน ในทั้งสองคำก็มีความต่าง คืออันแรกเป็นประธาน และอันหลังเป็นกรรม โดยเฉพาะในทางสังคมวิทยา I หมายถึงตัวตนอันแท้จริงของเรา ปราศจากภาวะกดดันใดๆ และแทบจะไร้ซึ่งอิทธิพลทางสังคม ต่างกันกับ Me ที่ตีความหมายได้ถึงตัวตนอันผ่านกระบวนการขัดเกลาทางสังคม (socialisation)

หลายคนคงเคยได้ยินตำนาน ปู่แสะกับย่าแสะ จากลัทธิถือผีของล้านนาที่คอยปกปักรักษาชีวิตความเป็นอยู่ของลูกหลานล้านนาให้อยู่รอดปลอดภัย แคล้วคลาดจากภัยลึกลับต่างๆในยุคอวิชชา ตำนานความเชื่อซึ่งฝังรากลึก ก่อนที่ชาวล้านนาจะถูกท้าทายความเชื่อเดิมๆ ด้วยวิชาใหม่แห่งการรู้และเข้าใจสังสารชีวิตอย่างพุทธศาสนาผู้มาไกลจากชมพูทวีป

ความเชื่อผีอย่างปู่แสะกับย่าแสะมี I อยู่ที่ความลี้ลับและภัยพิบัติที่จะเกิดขึ้น หากศรัทธาเสื่อมหรือต้องด้วยการลบหลู่ซึ่งความโกรธแค้นของผีเป็นกรอบที่กว้างๆที่แทบจะไร้ขอบเขตจนแทบจะเรียกได้ว่า everything under the sun ขณะเดียวกันพุทธศาสนากลับมี I ที่แตกต่างเพราะยึดถือหลักความเชื่อบนพื้นฐานของวิทยาศาสตร์ ซึ่งหมายความว่า มีความสามารถที่จะปฏิบัติได้ และมีกฎเกณฑ์ที่แน่นอนตายตัว จะซ้ำแล้วซ้ำเล่าอีกกี่ครั้งผลของมันก็คงเดิม ทำดีได้ดี

ไม่ว่าใครก็คงจะเดาออกอย่างไม่ยาก ว่าสงครามหักล้างระหว่างสิ่งเก่ากับผู้มาใหม่ที่ต่างกันอย่างสุดขั้วเป็นสิ่งที่ไม่อาจเลี่ยงได้  แต่ถึงกระนั้นสิ่งที่คงเหลืออยู่หลังการปะทะสังสรรค์ของความต่างกลับอยู่เหนือการคาดเดา เพราะปรากฏว่าในแผ่นดินล้านนาเกิด พุทธแบบผี หรือ ผีแบบพุทธ เป็นพุทธวิถีใหม่ที่กลมกลืนกับชีวิตดั้งเดิมของชาวท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี

จริงอยู่ว่าอาจเกิดกระบวนการผลิตซ้ำของลัทธิผีขึ้นมาเพื่อความอยู่รอด ดังเช่นการเชื่อมโยงให้ปู่แสะกับย่าแสะได้พบเจอพระพุทธเจ้าที่มาเผยแผ่ศาสนา ก่อนที่พระพุทธเจ้าจะขอให้ผีทั้งสองตนเลิกใช้อำนาจลึกลับของตน ทั้งเลิกเข่นฆ่าผู้คน แต่เมื่อมองในแง่มุมทางสังคมวิทยาแล้ว ทั้งพุทธและผีต่างก็เก็บ I ของตนไว้ภายใน และเลือกที่จะแสดงออกมาแต่ Me เพราะผียอมรับให้พุทธเข้ามามีอิทธิพลในการกำหนดคุณค่าเรื่องกรรมและการทำดี ในขณะที่พุทธก็ยอมให้ผีคงสถานะแห่งความศักดิ์สิทธิไว้ เท่าที่ทั้งผีและพุทธจะไม่แตกร้าวกัน หรืออีกนัยหนึ่ง คือรักษา I ไม่ให้ข้ามหน้าข้ามตา Me นั่นเอง

 

 
Chiang Mai, Thailand
Temp: 27°C
Wind Chill: 31°C
Humidity: 84%
Speed: calm km/h
Direct.:
Pressure: 1008.1 mb
CALM
Show more details
Provided by:
Local Pollen Reports
Airport Conditions
Lawn and Garden Weather
Rush Hour Traffic
flag_eng

ทำเนียบมิตร

ขณะนี้กำลังศึกษาอยู่ชั้นปีที่ 1 คณะเศรษฐศาสตร์ หลักสูตรตรี-โทสองภาษา (ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ครอบครัวของ Roselyn Chu เป็นชาวไทยเชื้อชาติไต้หวัน
Mariomon จบปริญญาตรีเอกวิชาถ่ายภาพ แต่ด้วยพรสวรรค์และพรแสวง เธอจึงดำรงตนเป็นนักเขียนและนักข่าวอาชีพผู้เป็นที่รักและเคารพของน้องๆสายอาชีพเดียวกันทั้งในความเป็นมืออาชีพและในหัว...
คุณLimy1025เป็นหนุ่มแบงค์อารมณ์ดี มนุษยสัมพันธ์งาม อายุเพิ่งขึ้นเลขสามหมาดๆ เป็นชาวกรุงเทพฯโดยกำเนิด จบการศึกษาปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร และปริญญาโทที่ส...
ด้วยความผิดพลาดหรือโชคชะตาพาขาขยับมาเรียนกฎหมาย ไม่อาจทราบได้ แต่เป็นสุขที่ได้เรียนรู้รายละเอียดของหนึ่งเสาหลักอำนาจอธิปไตย จบปริญญาตรีไม่รู้จะทำอะไร จึงแสร้งอ้างตัว อยาก...
Kandykandoo
ศิลปินอิสระจากเมืองสกลนคร ที่ปล่อยความฝันอันไม่เป็นเรื่องเป็นราวทิ้งไว้ในโลกแห่งศิลปะและวัฒนธรรมอันหลากหลาย kandykandoo จบมัธยมสายวิทย์ แต่มุ่งมั่นอยากเรียนศิลปะด้วยใจ kandykandoo จบเกี...
สาวเปรี้ยวที่ตะลุยไปเรียนคนเดียวตั้งแต่วัยรุ่น ประสบการณ์ การทดลอง กิน อยู่ และผจญภัยกับผู้คน ทุกรูปแบบ หลากเชื้อชาติ หลายศาสนาตั้งแต่โรงเรียนมัธยมและละแวกบ้านที่เต็มไปด้วย...
หลงในวังวนอักษร จนถือเป็นสรณะประจำวัน หยิบบางเล่มยัดกระเป๋าเพื่อความสบายใจ โดนหนังสือบางเล่มทุบหัวจนมึน ก่อนใช้ชีวิตล่องลอยอย่างเพียรเสาะสาระแห่งชีวิต เนิ่นนานจนไม่อยากจำ...
ชายหนุ่มอารมณ์แปรปรวนกับกลอนร้อนบ้างเย็นบ้าง ที่เขาเรียกว่าเป็นการมองผ่าน องศาของอากาศอิ่มทิพย์เรารู้จักน้องชายคนนี้มานาน เรารู้ว่าองศาอากาศชอบท่องเที่ยว ชอบถ่ายภาพ และมี...
สิริลักษณ์ ศรีประสิทธิ์จบการศึกษาชั้นปริญญาตรีจากภาคการหนังสือพิมพ์ คณะสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ก่อนนี้เคยทำงานเป็นนักข่าวที่โครงการสื่อสารแนวราบ
แว่นตาดนตรี
น้องชายคนนี้ชื่อเล่นชื่อ ก๊อฟ ถือกำเนิดมาบนโลกนี้ในร่างของ เด็กชายกิตติศักดิ์ สิงห์พิทักษ์เมธา เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2529 ชื่อเล่นที่คนเรียกกันจริงๆคือ กอล์ฟ แต่เจ้าตัวมักจะเขี...
เป็นบรรณาธิการประจำปีพ.ศ.2551ของสามัคคีสมาคม หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่าสามัคคีสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์ และในภาษาอังกฤษว่า The Thai Students’ Association in U.K. จัดทำสามัคคีสารฉบับครบรอบ 108 ปี
พี่ชายที่บังเอิญมีชื่อเล่นเกือบจะเหมือนกันกับบอกอของเรา ผู้กล่าว (โทษบอกอ) ว่า “การที่ได้มาเขียนคอลัมน์นั้นเป็นเรื่องตกกระไดพลอยโจน เพราะบังเอิญไปเจอน้อตตี้เข้าตอนกลับ
มิวจบการศึกษาขั้นปริญญาตรีจากคณะมนุษยศาสตร์ เอกภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เคยเป็นครูสอนภาษาอังกฤษ จากนั้นทำงานที่ศูนย์สตรีศึกษา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พิมพ์วดี วากะมะ
แทบจะเรียกได้ว่าเห็นกันมาตั้งแต่ตีนเท่าฝาหอย น้องพิมเป็นคนตลกโปกฮา เธอขำได้ในทุกอณูของชีวิตประจำวัน ขำจนเราเกือบลืมกันไปว่าจริงๆน้องพิมเธออมภูมิอยู่ไม่น้อย...
ธนารักษ์บอกว่าเขากำลังหัดเขียนหนังสือ เขาเคยเรียนเอกวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา แต่แล้วก็ตัดสินใจย้ายมาเรียนคณะนิติศาสตร์ ที่มหาวิทยาลัยเดิม คือมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่ง...
ชื่นชมนิยมควัน และครื้นเครง ฟังเพลงบำบัดจิต จนนับเป็นเพื่อนแท้อีกรายเพียงข้ามวันไร้เพลงกระแทกหูพานเป็นบ้าเอาให้ได้
ไม่ใช่คนเชียงใหม่ แต่เคยใช้ชีวิตนักศึกษาอยู่ที่เชียงใหม่ 4 ปีกับการเรียนภาษาประจำชาติ จากนั้นจึงพาตัวเองไปเป็นประชากรเมืองกรุง ใช้วิชาที่ร่ำเรียนมาเอาดีในการเป็นหน่วย รปภ.

ถ้อยคำกินใจ

“คุณบอกได้ว่าสังคมหนึ่งๆเป็นอย่างไรจากการที่สังคมนั้นปฏิบัติต่อสัตว์และชายหาดของตน”

-แฟรงค์ เดอฟอร์ด-


Top

Q & A